Erik Sistermans  krijgt de Impact Award voor het doorontwikkelen en toepassen van de NIPT (Niet-Invasieve Prenatale Test). De NIPT -bloedtest biedt zwangere vrouwen een betrouwbaarder en veiliger alternatief voor het vroegtijdig opsporen van chromosomale afwijkingen bij de foetus dan voorheen. De NIPT heeft zijn voorganger, de zogenoemde combinatietest, volledig overbodig gemaakt. Sistermans: “Die combinatietest leverde een kans op, alsof een vrouw naar het casino ging voor een prenatale test. De NIPT geeft vrijwel altijd meteen een duidelijke uitslag.” Sistermans is nu bezig om de bloedtest door te ontwikkelen tot een brede test voor een gezonde zwangerschap: “Zo kunnen we bijvoorbeeld in de nabije toekomst zwangerschapsvergiftiging voorspellen, en virusinfecties die gevaarlijk kunnen zijn voor zowel moeder als kind. Vroegtijdige ontdekking maakt dat we die dan al tijdens de zwangerschap kunnen behandelen.”

Joyeeta Gupta richt zich met haar onderzoek op klimaatrechtvaardigheid, milieubeheer en duurzame ontwikkeling. Oplossingen voor milieu- en klimaatvraagstukken zijn niet eenvoudig als gevolg van de problematische relatie tussen Noord en Zuid, arm en rijk. Internationaal, maar ook in Nederland zelf: “Ongelijkheid is hier óók een groot probleem; arme mensen die geen elektrische auto of zonnepanelen kunnen betalen krijgen soms compensatie voor hun hoge fossiele energierekening. Maar eigenlijk moeten ze subsidie krijgen om van fossiel af te gaan.”
Gupta’s missie is om consumenten en producenten bewust te maken van hun uitstoot en hun verantwoordelijkheid ten opzichte van anderen die daar wereldwijd last van hebben. Impact maakte Gupta bij de Verenigde Naties, het VN-Milieuprogramma (UNEP) integreerde voor het eerst sociale rechtvaardigheid in zijn milieurapportages in 2019. Zo kijkt UNEP ook naar kwesties als land- en waterroof en de bredere gezondheidseffecten van vervuild water. 

Tessa Roseboom doet langdurig onderzoek naar de gevolgen van de Hongerwinter van 1944-1945. Ze toonde aan dat de omgeving waarin mensen zich ontwikkelen van een enkele bevruchte eicel tot een compleet mens het fundament vormt. Dit zogenoemde 1000-dagen onderzoek leverde het eerste directe bewijs dat (het gebrek aan) voeding van de moeder tijdens de zwangerschap gevolgen heeft voor de fysieke en mentale gezondheid van haar kinderen en kleinkinderen. Op basis van haar huidige onderzoek pleit Roseboom voor het investeren in een goede start van elk mensenleven. In Nederland gebeurt dat met het Rijksprogramma ‘Kansrijke Start’. Ook internationaal is het relevant: “Als je nu kijkt naar Oekraïne, Soedan en Gaza zijn er nog steeds veel mensen die niet de kans krijgen om hun potentieel te ontwikkelen. En die hebben daar levenslang last van.” 

Internationaal maakte Roseboom impact met het leveren van input voor de Verklaring voor Toekomstige Generaties van de Verenigde Naties. Bij alle besluiten moeten VN-lidstaten rekening houden met de gevolgen daarvan voor de omgeving van kinderen. Want een goede start is voor hen van essentieel belang voor hun latere leven en welzijn. 

Hij zette twintig jaar geleden de opleiding Gezondheidswetenschappen op aan de VU. Zijn onderzoek richtte zich op het gebied van voeding, gezondheid en preventie en zorg voor obesitas en diabetes type 2 in Nederland. Met als rode draad een gezondere omgeving voor de jeugd. Chronische welvaartsziekten ontstaan al in de kindertijd, door ongezonde voeding maar ook door gebrek aan kennis en geld in gezinnen waar kinderen opgroeien. Informatie en preventie zijn van essentieel belang. Seidell heeft zich daar zijn hele carrière lang voor ingezet, met talrijke Amsterdamse programma’s, maar ook landelijk. Zijn inzichten zijn vertaald naar programma’s als Gezonde Schoolkantines en het Nationaal Preventieakkoord (suikertaks) en strengere voedingsmarketingregels voor kinderen.

“Er wordt enorm veel kwalitatief goed en innovatief onderzoek gedaan aan onze Amsterdamse kennisinstellingen. Dat is een brede basis om veel impact te hebben op de maatschappij. Maar die impact komt niet vanzelf. Voor een Impact Award kijken we naar onderzoekers die extra inspanningen leveren. Zij dragen langdurig actief bij aan het daadwerkelijke gebruik van inzichten en resultaten uit hun onderzoek. Zij werken daarvoor samen met publieke en/of private partijen en organisaties. Dat zien we bij alle vier: door hun inspanningen profiteert de maatschappij van hun inzichten en onderzoeksresultaten. Daarmee zijn ze duidelijk een rolmodel voor andere onderzoekers binnen de kennisinstellingen.”